Ana Sayfa  /  Blog  /  KVKK
KVKK

Dernekte KVKK: Üye Verisini Korumak İçin 12 Adım

Dernekler üye bilgilerini nasıl korur? Aydınlatma, açık rıza, saklama süresi, yetkilendirme ve veri güvenliği için dernek yönetimlerine 12 adımlık uygulama listesi.

Bir dernek üyelerinin ad soyad, T.C. kimlik numarası, telefon, adres ve bazen sağlık ya da aile bilgisini tutar. Bu bilgiler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamındadır ve veri sorumlusu dernektir. Aşağıda yönetim kurullarının pratikte uygulayabileceği 12 adım var. Bu yazı hukuki görüş değildir; kendi durumunuz için bir avukata ya da KVKK danışmanına başvurmanız gerekir.

1) Hangi veriyi, neden tuttuğunuzu çıkarın

Üye başvuru formundan başlayın: ad soyad, T.C. no, doğum tarihi, telefon, adres, meslek… Her alan için “bu bilgiye gerçekten ihtiyacımız var mı?” diye sorun. İhtiyaç duymadığınız bilgiyi toplamamak en ucuz koruma yöntemidir.

2) Veri sahibini aydınlatın

Üyelik başvurusu sırasında, hangi verinin hangi amaçla işlendiğini, kimlerle paylaşıldığını ve haklarını anlatan bir aydınlatma metni verin. Metin sade olmalı; üye başvuruyu yaparken görebilmeli.

3) Açık rıza ile aydınlatmayı karıştırmayın

Üyelik ve aidat gibi hizmetin gerektirdiği işlemler için çoğunlukla ayrıca açık rıza gerekmez; ama SMS ile duyuru/kampanya, fotoğraf paylaşımı ya da bülten gibi ek amaçlar için ayrı ve isteğe bağlı onay almanız gerekir. “Hepsini tek kutucukta onaylıyorum” yaklaşımından kaçının.

4) Ticari ileti kurallarını ayırın

Aidat borç hatırlatması üyelik ilişkisinin bir parçasıdır; ancak etkinlik reklamı, sponsor kampanyası gibi içerikler ticari elektronik ileti sayılabilir. Bunlar için ayrı onay ve “ret hakkı” gerekir.

5) Erişimi yetkiye bağlayın

Herkesin her şeyi görmesi en sık yapılan hatadır. Sekreter üye bilgilerini, muhasebeci kasayı, web sorumlusu yalnızca içeriği görsün. Ayrılan yönetim kurulu üyesinin erişimini aynı gün kapatın. Ortak şifre kullanmayın.

6) Güçlü şifre ve iki adımlı doğrulama

Yönetici hesapları için uzun şifre ve mümkünse iki adımlı doğrulama kullanın. Şifreyi WhatsApp grubunda paylaşmayın.

7) Dosyaları dağıtmayın

Üye listesi e-postayla, USB’yle, kişisel telefonlarda dolaşıyorsa kontrol kaybedilmiştir. Üye verisini tek yerde, erişim kaydı tutulan bir sistemde saklayın; dışarı aktarım gerekiyorsa dosyayı parolalayın ve işi bitince silin.

8) Kimlik numarasını sadece gerektiğinde isteyin ve koruyun

T.C. kimlik numarası en değerli alanlardan biridir. Gerekmiyorsa istemeyin; tutuyorsanız veritabanında şifreli saklayan bir sistem kullanın ve ekranlarda gerektiğinden fazla göstermeyin. Aidat sorgulama gibi herkese açık sayfalarda tek bir bilgiyle (yalnız T.C. no ile) başkasının borcunun görülmesine izin vermeyin.

9) Saklama ve imha süresi belirleyin

Üyelikten ayrılanın verisini sonsuza kadar tutmak zorunda değilsiniz; ama mali kayıtlar ve karar defterleri için yasal saklama süreleri vardır. Hangi veri ne kadar süre saklanacak, süre dolunca nasıl silinecek veya anonim hale getirilecek yazılı olsun.

10) Hizmet sağlayıcılarla sözleşme yapın

Üye verisini barındıran yazılım firması “veri işleyen”dir. Veri işleme sözleşmesi, güvenlik tedbirleri ve veri sahibinin talepleri için işleyişi yazılı hale getirir. Sağlayıcının veri sorumlusu rolü üstlenmediğinden ve verileri kendi amacıyla kullanmadığından emin olun.

11) Taleplere cevap verecek süreç kurun

Üye “verilerimi öğrenmek/silmek/düzeltmek istiyorum” dediğinde mevzuatta öngörülen süre içinde cevap vermeniz gerekir. Başvurunun kime ulaşacağı, kimin cevap vereceği ve kaydın nerede tutulacağı baştan belli olsun.

12) İhlal olursa ne yapacağınızı bilin

Yanlış kişiye giden liste, çalınan bilgisayar ya da ele geçirilmiş e-posta hesabı bir veri ihlalidir. KVKK’da bildirim yükümlülükleri ve süreleri vardır; olay anında kimi arayacağınızı, hangi adımları atacağınızı önceden belirleyin.

VERBİS kaydı gerekir mi?

VERBİS’e kayıt yükümlülüğü, çalışan sayısı ve mali büyüklük gibi ölçütlere bağlı olarak değişir ve Kurul kararlarıyla güncellenir. Dernekler için durumunuzu KVKK Kurumu duyurularından ve danışmanınızdan kontrol edin.

Yazılım bu işte ne kadar yardımcı olur?

Yazılım KVKK uyumunu tek başına sağlamaz; ama doğru seçilmiş bir sistem yetkilendirme, işlem kaydı, şifreli saklama ve veri çıkış-silme süreçlerini kolaylaştırır. DER360’ta her derneğin verisi ayrı izole edilir, T.C. kimlik numarası gibi alanlar şifreli tutulur, personel yetkileri ayrılabilir ve veri işleme sözleşmesi yayımlanmıştır. Güvenlik yaklaşımımız için güvenlik sayfasına göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Derneğin aydınlatma metni hazırlaması zorunlu mu?

Kişisel veri işleyen her veri sorumlusu, veriyi elde ederken ilgili kişiyi aydınlatmakla yükümlüdür. Dernek de veri sorumlusu olduğu için üyelik başvurusunda aydınlatma metni sunmalıdır.

Üye listesini WhatsApp grubunda paylaşabilir miyiz?

Üye listesinin (özellikle telefon, adres ve T.C. no gibi alanların) kontrolsüz paylaşılması risklidir. Yalnızca gerekli bilgiyi, gerekli kişilerle ve güvenli bir kanaldan paylaşın.

Diğer yazılar